Cushing bij honden: symptomen, diagnose en behandeling

De ziekte van Cushing bij honden, ook wel hyperadrenocorticisme genoemd, is een hormonale aandoening waarbij het lichaam te veel cortisol aanmaakt. Dit kan leiden tot huidproblemen, spierzwakte, overmatige dorst en plassen, en een opgezette buik. De aandoening is meestal chronisch en wordt vaak verward met normale veroudering. Welke symptomen wijzen op Cushing? Hoe stelt een dierenarts de diagnose? En welke behandelmogelijkheden zijn er? In dit artikel, lees je alles over de oorzaken, symptomen, diagnose en behandelingen voor honden met Cushing.

Wat is de ziekte van Cushing bij honden?

De ziekte van Cushing bij honden is een aandoening waarbij de bijnieren te veel cortisol aanmaken. Dit stresshormoon regelt onder meer de stofwisseling, bloeddruk en immuunfunctie, maar een langdurig overschot kan schadelijk zijn. De ziekte van Cushing wordt veroorzaakt door een tumor in de hypofyse (85% van de gevallen) of in de bijnieren (15%).

Welke honden zijn gevoeliger voor de ziekte van Cushing?

Sommige rassen hebben meer kans om Cushing te ontwikkelen:

• Poedels
• Teckels
• Beagles
• Terriërs (waaronder Border, Yorkshire en Jack Russell)
• Boxers

Daarnaast komt de ziekte van Cushing vooral voor bij honden ouder dan zes jaar.

Wat zijn de symptomen van Cushing bij honden?

De meest voorkomende symptomen van Cushing zijn:

• Meer drinken en plassen
• Overmatige eetlust
• Dunnere huid en haaruitval, vooral op de flanken en staart
• Een opgezwollen buik (‘hangbuik’) door vetophoping
• Verminderde spierkracht en uithoudingsvermogen
• Overmatig hijgen, zelfs in rust

Welke minder bekende symptomen kan een hond met de ziekte van Cushing hebben?

Naast deze symptomen kunnen sommige honden ook de volgende klachten ontwikkelen:

• Huidproblemen zoals mee-eters, donkere pigmentatie, verdikte huid
• Diabetes mellitus als gevolg van hoge cortisolwaarden
• Urineweginfecties door een verzwakt immuunsysteem
• Trage wondgenezing
• Uitblijven van de loopsheid bij teven

De symptomen ontwikkelen zich vaak geleidelijk in de loop van een jaar. Daardoor worden de eerste signalen soms verward met de gevolgen van veroudering.

Hoe wordt de ziekte van Cushing bij honden vastgesteld?

De diagnose van Cushing is niet eenvoudig en vereist verschillende tests.

Welke tests worden gebruikt om de ziekte van Cushing bij honden vast te stellen?

1. Urineonderzoek:
   • Een cortisol-creatinine-ratiotest in ochtendurine kan een eerste aanwijzing geven voor Cushing.
   • Een driedaagse urineanalyse verhoogt de betrouwbaarheid van deze test.
2. Bloedonderzoek:
   • ACTH-stimulatietest: Controleert hoe de bijnieren reageren op ACTH (het hormoon dat de aanmaak van cortisol stimuleert).
   • Low-Dose Dexamethasone Suppression Test (LDDST): Meet of het lichaam de aanmaak van cortisol kan onderdrukken onder invloed van dexamethason. Dit helpt om onderscheid te maken tussen hypofyse-afhankelijk (85%) en bijnier-afhankelijk syndroom van Cushing (15%).
3. Beeldvorming:

• Echo kan laten zien of de bijnieren vergroot of asymmetrisch zijn, wat kan wijzen op een tumor.
• MRI- of CT-scans worden soms gebruikt, vooral als een hypofysetumor wordt vermoed.

Een nauwkeurige diagnose is essentieel, omdat de behandeling afhangt van de onderliggende oorzaak.

Wat zijn de behandelmogelijkheden voor Cushing bij honden?

De behandeling van de ziekte van Cushing bij honden hangt af van de oorzaak en de ernst van de aandoening.

Welk medicijn helpt bij Cushing bij honden?

Vetoryl® (trilostaan) is het meest gebruikte medicijn en remt de aanmaak van cortisol in de bijnieren. Dit medicijn wordt levenslang toegediend en vereist regelmatige bloedonderzoeken om de juiste dosering te bepalen.

Is een operatie een optie bij de ziekte van Cushing?

Ja, vooral als de aandoening wordt veroorzaakt door een bijniertumor. In sommige gevallen kan chirurgische verwijdering van de aangetaste bijnier leiden tot volledige genezing. Een grote hypofysetumor kan ook operatief worden verwijderd, maar deze ingreep is complex en wordt zelden uitgevoerd.

Welke rol speelt voeding bij honden met de ziekte van Cushing?

Een aangepast dieet ondersteunt de behandeling:

• Vetarm om de alvleesklier minder te belasten.
• Minder koolhydraten en suikers om het risico op diabetes te verlagen.
• Hoogwaardige eiwitten voor het behoud van spiermassa.
• Omega-3-vetzuren voor een gezondere huid en vacht.

Speciale diëten bij Cushing kunnen door de dierenarts worden aanbevolen.

Wat is de prognose voor een hond met Cushing?

De prognose hangt af van de oorzaak en de behandeling:

• Honden die medicatie krijgen leven na de diagnose gemiddeld 2 tot 4 jaar met een goede levenskwaliteit.
• Bijniertumoren kunnen met succes worden verwijderd, met een normale levensverwachting als er geen uitzaaiingen zijn.
• Onbehandelde honden ontwikkelen vaak extra complicaties zoals spierafbraak, infecties en diabetes, waardoor de levensverwachting korter wordt.

Veelgestelde vragen over de ziekte van Cushing bij honden

Kan de ziekte van Cushing worden genezen?

Cushing kan alleen definitief worden genezen als een bijniertumor met succes operatief wordt verwijderd. Bij een hypofysetumor is medicatie meestal de enige optie om de symptomen onder controle te houden.

Hoe snel knapt een hond op na de start van de behandeling?

Binnen 2 tot 4 weken na de start met Vetoryl® , nemen symptomen zoals overmatig drinken en eetlust vaak af. Haaruitval en huidproblemen verbeteren binnen enkele maanden.

Is de ziekte van Cushing besmettelijk voor andere huisdieren?

Nee, de ziekte van Cushing is niet besmettelijk en treft alleen de individuele hond.

Zijn er bijwerkingen van medicatie tegen Cushing?

Ja, bijwerkingen van Vetoryl® kunnen onder meer sloomheid, braken, diarree, zwakte en verminderde eetlust zijn. Regelmatige bloedonderzoeken zijn nodig om overdosering te voorkomen.

Wat gebeurt er als Cushing onbehandeld blijft?

Een onbehandelde hond kan ernstige spierafbraak, problemen met het immuunsysteem, hoge bloeddruk, diabetes en uiteindelijk nier- of hartfalen ontwikkelen.

Conclusie

De ziekte van Cushing bij honden is een chronische hormonale aandoening die vaak voorkomt bij oudere honden en bepaalde rassen. Het vroeg herkennen van symptomen zoals overmatige dorst, haaruitval en een opgezwollen buik is cruciaal voor een tijdige diagnose en behandeling. De beste behandelingsoptie is medicatie met Vetoryl, maar bij bijniertumoren is een operatieve ingreep ook mogelijk. Een afgestemd dieet en regelmatige controles zijn nodig om complicaties te voorkomen en de levenskwaliteit van de hond te behouden. Heeft je hond symptomen van de ziekte van Cushing? Neem contact op met je dierenarts voor een juiste diagnose en een passend behandelplan!