Ik ben een Europese specialist in interne geneeskunde voor paarden. Ik heb de balancers op de markt getest aan de hand van het bloedonderzoek van mijn eigen paarden en heb daarna een betere ontwikkeld.

Ik ben dierenarts, osteopaat en Europees specialist in interne geneeskunde bij paarden. Ik kijk de hele dag naar paarden, en al jaren bleef er iets aan me knagen.

Zelfs bij goed gevoede paarden die al een balancer krijgen, bleef ik dezelfde subtiele signalen zien: een vacht die nooit echt glansde, hoeven die afbrokkelden, prestaties die goed waren maar nooit helemaal zoals het moest. Kleine dingen. Samen maken ze het verschil tussen een paard dat gewoon oké is en een paard dat echt gezond is en optimaal presteert.

Dus deed ik het voor de hand liggende. Ik liet bij al mijn eigen paarden bloedonderzoek doen.

Wilde paarden trekken door uitgestrekte gebieden en eten tientallen planten op verschillende bodems, waardoor ze een breed spectrum aan vitaminen en mineralen binnenkrijgen met weinig calorieën. Onze paarden staan op kleine, intensief begraasde weides, krijgen één of twee grassoorten en de hele winter hetzelfde hooi.

Die disbalans zie je terug in het rantsoen. Hooi bevat weinig vitamine E, en de mineralen weerspiegelen simpelweg de bodem, waardoor een overschot van het ene de opname van andere blokkeert. Ruwvoer levert ook zelden de juiste balans van aminozuren, waardoor een paard op papier genoeg eiwitten kan lijken te krijgen en toch de bouwstenen voor spieren mist.

De meeste mensen proberen dit op te lossen met supplementen. Maar die richten zich elk op één enkel probleem met een hoge dosis van één of twee stoffen, niet op een uitgebalanceerde basis, waardoor ze het rantsoen zonder bloedtest om ze te rechtvaardigen nog verder uit balans kunnen brengen.

Dat bloedonderzoek was het keerpunt. Ik ging aan de slag om een balancer op te bouwen op basis van meetbare gegevens: echte bloedwaarden, plus hooianalyses uit België en Nederland.

Ik heb de meest voorkomende tekorten in kaart gebracht en één formule ontwikkeld die ze allemaal dekt.

Een balancer is geen voer. Het vult alleen de voedingsstoffen aan die ruwvoer niet kan leveren, zonder calorieën toe te voegen, en daarom is het geschikt voor makkelijke voerders en paarden die licht werk doen. Meer energie of eiwit nodig? Pas het ruwvoer aan (bladerrijk hooi, luzerne, bietenpulp, een beetje olie), niet de balancer.

De voerindustrie heeft heel goed werk geleverd door ons van het tegendeel te overtuigen. Loop een willekeurige ruitersportwinkel binnen en de schappen liggen vol met zakken die beloven dat je paard een "conditiemix" of "prestatiebrokken" of iets op basis van granen nodig heeft. De meeste paarden hebben dat niet nodig.

Goed ruwvoer, gevoerd met minimaal 1,5% van het lichaamsgewicht, dekt de energie en vezels die een paard met lichte arbeid nodig heeft. Dat geldt voor de meeste paarden. Graan voegt vooral energie toe, grotendeels in de vorm van zetmeel, en levert ook wat eiwit. Maar voor veel paarden is het niet nodig als dagelijkse standaard. Een teveel aan zetmeel kan het risico op maagzweren, acidose in de dikke darm en hoefbevangenheid verhogen [1].

Het onderzoek hier is extremer dan de meeste mensen verwachten. Standardbred-dravers in volledige wedstrijdtraining behielden hun conditie en prestaties op een dieet met alleen ruwvoer, helemaal zonder haver [2,3]. Als paarden met die trainingsbelasting zonder graan kunnen, dan kan het recreatiepaard dat een paar uur per week werkt dat vrijwel zeker ook.

Dus wat ontbreekt er eigenlijk aan ruwvoer? Geen calorieën. Micronutriënten. Vitamines, mineralen en aminozuren. Dat is de echte en enige kloof. Een balancer dekt dit volledig af, in een kleine dagelijkse portie, zonder de dikke darm te belasten met zetmeel.

Dit is het onderdeel dat mensen het vaakst verkeerd begrijpen: een balancer is niet iets wat je simpelweg boven op een volledig rantsoen met verrijkt krachtvoer geeft. Het is ontworpen om alle of een deel van het verrijkte krachtvoer te vervangen, omdat daar normaal gesproken de toegevoegde vitamine- en mineralenpremix vandaan komt. Voor de meeste paarden is de basis eenvoudig: goed ruwvoer plus een balancer. Granen of krachtvoer kunnen nog steeds worden toegevoegd wanneer extra energie of eiwit echt nodig is.