Sue Dyson pijnschaal: Wat is het en hoe werkt het.

Elke ruiter kent de frustratie van een paard dat onder het zadel weerstand lijkt te bieden, gespannen is of “ondeugend” doet, maar wat als die gedraguen zijn eigenlijk om om hulp?  

Onderzoek van paarden- orthopedisch specialist Dr. Sue Dyson heeft aangetoond dat veel van de signalen die we vaak afdoen als trainings- of gedragsproblemen, in werkelijkheid duidelijke indicatoren van pijn. Om eigenaren, ruiters en dierenartsen te helpen deze signalen te herkennen, ontwikkelde ze de Ridden Horse Pain Ethogram (RHpE), beter bekend als de Sue Dyson-pijnschaal (Dyson, 2022).  

Dit hulpmiddel biedt een gestructureerd manier om subtiele gedragingen op te merken dieonthult wanneer je paard zich ongemakkelijk voelt, waardoor we de kans krijgen om problemen aan te pakken gerelateerd aan pijn aan het bewegingsapparaat eerder en zowel het welzijn als de prestaties verbeteren (Dyson, 2022). 

Voordat we verdergaan, het is belangrijk praat je met je dierenarts en vraag je om medisch advies als je denkt dat je paard pijn heeft. 

Hoe de Sue Dyson-pijnschaal werkt 

De Sue Dyson-pijnschaal is een wetenschappelijk gevalideerd systeem dat 24 specifieke gedragingen identificeert die verband houden met bewegingsapparaatpijn bij rijpaarden. Wanneer een paard 8 of meer van de 24 signalen laat zien, wijst dat sterk op de aanwezigheid van pijn.  

Hieronder vallen signalen zoals: 

1. De oren vijf seconden of langer naar achteren gedraaid of plat gelegd

2. De oogleden twee tot vijf seconden gesloten of halfgesloten

3. Hoofd voor de verticale lijn > 30° gedurende tien seconden of langer

4. De tong zichtbaar, uitgestoken of uit de mond hangend

5. Hoofd achter de verticale lijn > 10° gedurende tien seconden of langer

6. De mond open met de tanden tien seconden uit elkaar

7. Zwiepen met de staart

8. Hoofd herhaaldelijk scheef gehouden

9. Het bit wordt naar één kant getrokken (links of rechts)

10. Een gehaaste gang, onregelmatig ritme in draf of galop, of herhaalde snelheidsveranderingen in draf of galop

11. Herhaalde veranderingen van de hoofdpositie die niet in het ritme van de draf zijn

12. Struikelt of verstapt zich herhaaldelijk, of herhaaldelijk bilateraal slepen met de teen van de achterbenen

13. Hoofdpositie verandert herhaaldelijk, beweegt van links naar rechts

14. Gang te traag: kan lijken op een passage-achtige draf

15. Plotseling van richting veranderen of schrikken

16. Bokken of naar achteren trappen (één of beide achterbenen)

17. Steigeren (beide voorbenen van de grond)

18. Achterbenen volgen de sporen van de voorbenen niet, maar wijken af naar links of rechts

19. In galop herhaaldelijk aanspringen op het verkeerde been (onjuiste galop) of voor en/of achter van been veranderen

20. Spontane veranderingen van gang

21. Staart strak tegen de middellijn geklemd, of naar één kant gehouden

22. Onwillig om voorwaarts te bewegen of stopt spontaan

23. Het oogwit is herhaaldelijk zichtbaar

24. Een intense blik of afwezige blik, gedurende vijf seconden of langer

De schaal werkt door deze gedragingen tijdens het rijden te beoordelen. Hoewel dierenartsen en getrainde professionals de schaal in klinische situaties gebruiken, kunnen ook dagelijkse ruiters er baat bij hebben.  

Door de veelvoorkomende signalen te leren herkennen, kun je beter: 

• Herken wanneer het gedrag van je paard misschien geen karaktertrek is, maar pijn 
• Noteer patronen en veranderingen in gedrag voor je dierenarts 
• Kom op voor het comfort en welzijn van je paard 

Conclusie 

De Sue Dyson-pijnschaal is een hulpmiddel, geen diagnose. Paarden kunnen vergelijkbaar gedrag vertonen door een slecht passend zadel, onbalans van de ruiter of een gebrek aan conditie, dus context blijft altijd belangrijk.  

Als je pijn vermoedt, moet de volgende stap een grondige controle zijn door je dierenarts en andere professionals, zoals een fysiotherapeut.  

Zodra pijn is vastgesteld en aangepakt, is het de moeite waard om te kijken naar oplossingen die zorgen voor langdurig comfort voor je paard. Hulpmiddelen zoals balance pads, die helpen de diepe rompspieren te verbeteren en zo zorgen voor meer stabiliteit en coördinatie, kunnen ondersteunen als onderdeel van een holistische aanpak.  

Voor meer informatie kun je gerust een kijkje nemen op onze blog over de voordelen van balance pads en onze blog over hoe je balance pads gebruikt, inclusief een schema van 8 weken om de proprioceptie te verbeteren.