Heeft mijn hond last van verstopping?

Harde, droge ontlasting is niet altijd reden tot zorg. Maar als het twee dagen of langer aanhoudt, of als de hond duidelijk perst zonder iets te produceren, is verstopping niet langer een voorbijgaand spijsverteringsdipje maar iets om aan te pakken. De meeste gevallen hebben een duidelijke voedingsgerelateerde oorzaak.

Wat geldt als verstopping bij honden

Een gezonde hond poept meestal één of twee keer per dag [1]. De ontlasting moet gevormd zijn: stevig genoeg om zijn vorm te houden, maar niet hard of droog. Harde, keutelachtige ontlasting waarvoor de hond moet persen, of meer dan 24 uur geen stoelgang, zijn de belangrijkste tekenen van verstopping. In sommige gevallen lekt er vloeibare ontlasting langs een vastzittende massa. Dat kan op diarree lijken, terwijl het onderliggende probleem eigenlijk een blokkade is.

De kleur van de ontlasting vertelt daarnaast ook iets. Normaal is die middel- tot donkerbruin. Zwarte ontlasting kan wijzen op verteerd bloed uit een hoger deel van het maag-darmkanaal en is een reden om naar de dierenarts te gaan. Witte, kalkachtige ontlasting komt meestal door een rauw dieet met te veel bot.

De meest voorkomende voedingsgerelateerde oorzaken

Uitdroging is veruit de meest voorkomende oorzaak. De dikke darm onttrekt voortdurend water aan ontlasting die passeert. Als de algehele vochtbalans laag is, haalt de dikke darm meer water uit de ontlasting dan normaal, waardoor die droog en hard wordt [1]. Honden hebben ongeveer 50 ml water per kilogram lichaamsgewicht per dag nodig. Een hond van 20 kg heeft ongeveer 1 liter nodig. Honden die alleen droge brokken krijgen, drinken vaak niet genoeg om het lage vochtgehalte van het voer te compenseren (meestal 8 tot 10%).

Te weinig voedingsvezels is de op één na meest voorkomende oorzaak. Vezels houden water vast in de ontlasting en geven volume, wat de peristaltiek stimuleert: de spierbewegingen die de ontlasting door de darm verplaatsen [1]. Zeer goed verteerbare, vezelarme diëten kunnen het ontlastingsvolume zo ver verminderen dat de peristaltiek vertraagt.

Voedingsaanpassingen die helpen

Water toevoegen aan droge brokken is de eenvoudigste aanpak bij verstopping door uitdroging. Zelfs 50 tot 100 ml warm water dat je voor het voeren door de brokken mengt, verhoogt de totale waterinname aanzienlijk bij honden die niet uit zichzelf uit hun bak drinken.

Je kunt de hoeveelheid voedingsvezels verhogen met vezelrijker voer of door psylliumvezels toe te voegen, een oplosbare vezel die water opneemt en een gel vormt, waardoor de ontlasting zachter wordt en een regelmatige darmbeweging wordt ondersteund [2]. Een startdosering voor honden is ongeveer 1 theelepel per 5 kg lichaamsgewicht, toegevoegd aan het voer met extra water. Bouw dit geleidelijk op om gasvorming te voorkomen.

De rol van darmbacteriën

Het darmmicrobioom speelt een belangrijke rol bij een regelmatige spijsvertering. Gunstige bacteriën produceren korte-keten vetzuren die de beweeglijkheid van de dikke darm stimuleren en de darmwand gezond houden [3]. Verstoringen van het microbioom (door antibiotica, stress, veranderingen in de voeding of ziekte) kunnen de darmpassagetijd vertragen en bijdragen aan verstopping.

Suppletie met probiotica met Lactobacillus- en Bifidobacterium-stammen is bij honden onderzocht voor het herstellen van de balans in het microbioom na verstoring [3]. Prebiotische vezels (FOS, inuline, cichoreiwortel) voeden deze gunstige bacteriën en kunnen hun herstel ook via de voeding ondersteunen.

Wanneer je naar de dierenarts moet

Meer dan 48 tot 72 uur geen stoelgang. Zichtbaar persen zonder dat er iets komt. Bloed in of rond de ontlasting. Braken in combinatie met verstopping. Sloomheid of verminderde eetlust naast de verstopping. In deze gevallen is een beoordeling door de dierenarts nodig in plaats van thuis zelf aanmodderen. Een obstructie, megacolon of structurele problemen vragen om meer dan alleen aanpassing van de voeding.