Wat zijn de oorzaken van huidallergieën bij honden?

Jeuk, krabben en terugkerende huidproblemen behoren tot de meest voorkomende redenen waarom honden bij de dierenarts terechtkomen. In veel gevallen is de onderliggende oorzaak een allergie. Er zijn drie hoofdtypen: vlooienallergiedermatitis, voedselallergie en omgevingsallergie (atopie). Elk type heeft een eigen trigger en vraagt om een andere aanpak voor diagnose en behandeling. De juiste diagnose is belangrijk, want een voedselallergie behandelen met een vlooienprotocol, of andersom, helpt niet.

Vlooienallergiedermatitis

Vlooienallergiedermatitis (FAD) is een van de meest voorkomende allergische huidaandoeningen bij honden in regio’s waar veel vlooien voorkomen. [1] De reactie is niet op de vlo zelf, maar op eiwitten in vlooienspeeksel. Eén enkele beet is genoeg om een wijdverspreide ontstekingsreactie uit te lokken bij een gesensibiliseerde hond.

Symptomen zijn onder meer hevige jeuk, vooral bij de staartaanzet en de achterhand, samen met haaruitval, rode huid en bijtwondjes door zelftrauma. Honden met een sterke allergische reactie zijn vaak zo effectief in het verwijderen van vlooien door te bijten en te krabben dat je misschien geen vlooien op de hond zelf vindt, terwijl de reactie door incidentele beten toch doorgaat. Een fijntandige vlooienkam en het controleren van de mand of het beddengoed op vlooienpoep (kleine zwarte puntjes die rood kleuren als ze nat worden) kunnen helpen om het vermoeden te bevestigen.

De enige effectieve aanpak is een volledige vlooienbestrijding: behandel de hond met een door de dierenarts aanbevolen middel, behandel alle huisdieren in huis en behandel ook de leefomgeving. Vlooienpoppen kunnen maandenlang overleven in tapijten en zachte meubelstoffen, dus behandeling van de omgeving is niet optioneel. [1]

Voedselallergie

Voedselallergie bij honden wordt veroorzaakt door een immuunreactie op een specifiek eiwit in de voeding. Een systematische review uit 2016, waarin gegevens van 297 honden werden geanalyseerd, liet zien dat de meest gemelde allergenen rundvlees (34%), zuivel (17%), kip (15%), tarwe (13%) en lam (14%) waren. [2] De symptomen overlappen met andere allergieën: aanhoudende jeuk, terugkerende oorinfecties en huidontsteking, meestal in een niet-seizoensgebonden patroon.

Voor de diagnose is een eliminatiedieet nodig. Dat betekent dat je 8 tot 12 weken lang uitsluitend een dieet met een nieuwe of gehydrolyseerde eiwitbron geeft, dus een eiwitbron waaraan de hond nog nooit is blootgesteld, en dat je alles anders strikt vermijdt, inclusief gearomatiseerde medicatie en kauwproducten voor het gebit. [1] Als de symptomen verdwijnen en daarna terugkomen wanneer het oorspronkelijke dieet opnieuw wordt geïntroduceerd, is de diagnose bevestigd.

Nieuwe eiwitbronnen met een laag allergierisico zijn onder andere insecteneiwit en plantaardig eiwit, die beide ontbreken in de meeste standaard hondenvoedingen. De formules op basis van insecten en planten van IMBY bevatten geen rundvlees, zuivel, kip, lam of tarwe.

Omgevingsallergie (atopie)

Atopische dermatitis is over het algemeen de meest voorkomende allergische huidaandoening bij honden en treft naar schatting 10% van de hondenpopulatie. [3] Het is een erfelijke aanleg om allergische reacties te ontwikkelen op stoffen uit de omgeving: pollen, huisstofmijten, schimmelsporen en vergelijkbare allergenen in de lucht of bij contact.

In tegenstelling tot vlooien- of voedselallergie is atopie in het begin meestal seizoensgebonden, erger in de lente en zomer wanneer de pollentellingen hoog zijn, maar het kan het hele jaar door aanwezig worden naarmate de gevoeligheid zich uitbreidt. De symptomen concentreren zich meestal op het gezicht, de poten, de onderzijde van het lichaam en de oren.

De diagnose wordt gesteld door eerst vlooienallergie en voedselallergie uit te sluiten, en daarna te bevestigen met intradermale huidtesten of allergietesten via het bloedserum. Mogelijke behandelingen zijn allergeenspecifieke immunotherapie (een langdurig desensibilisatieprogramma), jeukremmende medicatie en plaatselijke behandelingen om de barrièrefunctie van de huid te ondersteunen.

Wanneer je met spoed naar de dierenarts moet

Als je hond constant krabt, open wonden heeft door zelftrauma of tekenen vertoont van een secundaire bacteriële infectie (warme, vochtige, stinkende huidletsels), maak dan zonder uitstel een afspraak bij de dierenarts. Allergieën verdwijnen zelden vanzelf, en bacteriële of gistinfecties die boven op de primaire allergie ontstaan, maken het aanzienlijk erger als ze onbehandeld blijven.