Wat is de functie van de neus van je hond?

De neus van een hond doet meer werk dan de meeste baasjes beseffen. Om te beginnen filtert en reinigt hij de lucht die je hond inademt, met behulp van het vochtige slijmvlies in de neusholtes, en onderweg wordt die lucht ook opgewarmd en bevochtigd. Ruiken is de belangrijkste functie, en honden zijn er uitzonderlijk goed in. Schattingen gaan ervan uit dat de reukzin van een hond 10.000 tot 100.000 keer gevoeliger is dan die van een mens, afhankelijk van de geur [1], waardoor ze vage ingrediënten en oude geursporen kunnen oppikken die wij nooit zouden opmerken.

De neus speelt ook een rol in communicatie. Honden "lezen" geuren die door andere honden, dieren en mensen zijn achtergelaten om informatie op te pikken over geslacht, gezondheid en stemming. Hij helpt ook bij het regelen van de lichaamstemperatuur: honden zweten niet zoals mensen, dus vocht dat uit de neus verdampt helpt hen af te koelen. En hij ondersteunt de oriëntatie, omdat honden geur gebruiken om de weg naar huis te vinden.

Hoe werkt de neus van een hond?

De neus van een hond is een ongelooflijk krachtig en complex orgaan. Honden hebben tot wel ongeveer 300 miljoen reukreceptoren, vergeleken met zo'n 5 miljoen bij mensen, en in verhouding is het hersengebied van een hond dat geuren verwerkt ongeveer 40 keer groter dan dat van ons [2]. Honden kunnen tegelijk ruiken en ademen. Lucht die de neus binnenkomt, splitst zich in tweeën: één stroom gaat naar de longen, de andere gaat rechtstreeks naar het reukgebied [1].

Ze hebben ook een tweede, apart reukorgaan dat boven in de mondholte zit: het vomeronasale orgaan (of orgaan van Jacobson). Dat is gespecialiseerd in het oppikken van feromonen, de geurstoffen die andere dieren achterlaten [3]. Daardoor kan een hond alleen door te snuffelen bepalen wat het geslacht en de voortplantingsstatus van een andere hond is.

Waarom snuffelen honden aan alles?

Snuffelen is instinct, geen rare gewoonte. Honden snuffelen aan mensen, voorwerpen, andere honden, eigenlijk aan bijna alles wat binnen bereik is. Tijdens een wandeling verzamelen ze zo informatie over wie en wat er langs is gekomen.

Hoe goed is de neus van een hond?

De neus van een hond kan geuren in microscopisch kleine hoeveelheden oppikken. In gecontroleerde tests hebben getrainde honden geurstoffen waargenomen in concentraties tot op het niveau van delen per biljoen, ongeveer alsof je één druppel van een stof opmerkt die door een olympisch zwembad is geroerd [4]. Dat is gevoelig genoeg om een kom soep als het ware uiteen te rafelen in de afzonderlijke ingrediënten: de wortels, de kruiden, de uien, stuk voor stuk herkenbaar.

Honden kunnen ook emoties waarnemen. Angst en blijdschap veroorzaken allebei chemische veranderingen in menselijk zweet en in de adem, en honden pikken die op [5]. Het is een van de krachtigste natuurlijke detectiesystemen die er zijn.

Welke geuren vinden honden lekker?

Honden voelen zich aangetrokken tot bepaalde geuren. Kamille en pepermuntolie hebben op veel honden een kalmerend effect. Voedselgeuren, vooral kaas en pindakaas, zijn een makkelijke favoriet. En ze houden van de geur van hun baasje: die is vertrouwd en geruststellend.

Van welke geuren houden honden niet?

Citrus en azijn zijn een ander verhaal. Beide zijn sterk genoeg om de meeste honden af te schrikken, daarom gebruiken sommige mensen azijn in de tuin, en sommige trainers ook, om honden uit bepaalde plekken weg te houden. Schoonmaakmiddelen zijn nog erger: ze ruiken onaangenaam, en de dampen kunnen het ademhalingssysteem van een hond echt irriteren. Hetzelfde geldt voor chemische geuren in het algemeen.

De geur van roofdieren werkt op dezelfde manier. Urine van een wolf of vos wordt gelezen als een gevaarsignaal, dus honden blijven er meestal uit de buurt.

Waarom is de neus van een hond altijd nat?

De neus van een hond blijft nat omdat klieren in het neusweefsel voortdurend vocht afscheiden, en dat vocht doet echt iets. Het vangt geurmoleculen uit de lucht op en helpt ze naar de reukreceptoren te brengen, als onderdeel van hetzelfde luchtstroompatroon dat het reukvermogen van een hond zo effectief maakt [1].

De natte neus helpt ook bij het regelen van de temperatuur. Honden zweten niet zoals wij, dus vocht dat uit de neus verdampt is een van de weinige natuurlijke manieren waarop ze kunnen afkoelen: handig op warme dagen of na beweging.

Daarnaast heeft de slijmlaag een beschermende functie. Die vormt een barrière tegen stof, vuil en ziektekiemen, waardoor de kans kleiner wordt dat iets schadelijks verder het lichaam binnendringt.

Hoe lang kan een hond een geurspoor volgen?

Lang nadat een geur voor ons verdwenen lijkt, kan een hond die nog steeds volgen. Getrainde honden kunnen sporen oppikken die dagen, soms weken, oud zijn, en onderweg iemands toestand aflezen: gestrest, bang of rustig.

Hondenrassen met het beste reukvermogen

Honden hebben de krachtigste neuzen; deze rassen hebben van allemaal het beste reukvermogen:

• Bloodhound

De Bloodhound staat op nummer één. Hun reukvermogen is zo nauwkeurig dat geursporen die ze hebben gevolgd als bewijs in de rechtbank zijn gebruikt.

• Basset Hound

De neus van een Basset Hound is bijna net zo goed als die van een Bloodhound, dus deze hond heeft zowel lange oren als een uitstekende neus.

• Beagle

Beagles zijn uitstekende speurhonden. Ze worden vaak door de douane gebruikt om drugs en smokkelwaar op te sporen.

• Duitse Herder

De Duitse Herder is een van de populairste speurhonden die door de politie en het leger worden gebruikt. Deze honden combineren een fantastische neus met echte intelligentie.

• Labrador Retriever

Labradors hebben een uitzonderlijk goed reukvermogen en worden heel vaak ingezet als zoek- en reddingshonden of als speurhonden.

• Coonhound (Black and Tan/Redbone)

Coonhounds zijn jachthonden. Het zijn uitstekende speurders en ze kunnen geursporen over lange afstanden volgen, zelfs dagen later nog.

• Springerspaniël

Deze honden worden vaak ingezet voor het opsporen van explosieven en drugs. Ze hebben een fantastische neus.

Conclusie: wat is de functie van de neus van je hond?

De neus van een hond is een buitengewoon veelzijdig orgaan. Hij neemt geuren waar op een niveau dat we ons amper kunnen voorstellen, en speelt ook een rol bij communicatie, temperatuurregulatie en navigatie. Dankzij die reukzin volgen honden sporen die dagen of weken oud zijn, pikken ze menselijke emoties op en onderscheiden ze de afzonderlijke ingrediënten in een voerbak. Rassen zoals de Bloodhound en de Beagle gaan daarin nog een stap verder, en dat is precies waarom zij vaak het speurwerk doen dat de meeste honden nooit hoeven te doen.