The infertile mare: solutions

Niepłodna klacz: rozwiązania

Najważniejsze wnioski

  • Najpierw poproś weterynarza, żeby sprawdził, czy nie ma ukrytych nieprawidłowości anatomicznych, infekcji ani chorób metabolicznych. Ochwat i koński zespół metaboliczny nie tylko zwiększają ryzyko bólu, ale też bezpośrednio zaburzają cykl jajnikowy, więc leczenie problemu metabolicznego często jest właściwym rozwiązaniem.
  • Spokojna stajnia o niskim poziomie stresu, z odpowiednim żywieniem, wystarczającą ilością ruchu i kontaktem z innymi końmi, daje organizmowi klaczy większą szansę na ciążę.
  • Dietę trzeba dostosowywać przez cały proces. Dostęp do pastwiska, odpowiednia ilość białka i zwiększanie dawki paszy dopiero w ostatnich trzech miesiącach ciąży wspierają zdrowy rozwój źrebięcia.
  • Składniki odżywcze takie jak witamina E, kwas foliowy, B12, cholina, betaina, cysteina i siemię lniane odgrywają rolę we wspieraniu płodności i rozwoju źrebięcia, choć większość dowodów dotyczących grupy witamin B pochodzi z badań nad innymi gatunkami, a nie bezpośrednio nad końmi.
  • W badaniu klinicznym z Uniwersytetem w Gandawie klacze, którym przez trzy miesiące podawano mieszankę proszku z kiełków brokułu, uzyskiwały średnio ponad jeden dodatkowy żywy zarodek w sezonie, co stanowi rzeczywisty dowód u koni, że ukierunkowane żywienie może przynieść wyraźną różnicę.
W tym artykule

    Udostępnij

    Nie ma nic równie wyjątkowego jak patrzenie, gdy nowo narodzone źrebię po raz pierwszy staje na nogi. Dotarcie do tego momentu nie zawsze jest proste. Niepłodność u klaczy jest frustrująca właśnie dlatego, że rzadko sprowadza się do jednej przyczyny, a skuteczne postępowanie zwykle oznacza działanie na kilku frontach jednocześnie, zamiast szukania jednego rozwiązania. Oto jak podchodzimy do tego w praktyce.

    Tak wspierasz niepłodną klacz

    1. Leczenie problemów podstawowych

    Zacznij od ogólnego stanu zdrowia klaczy, a nie od jej układu rozrodczego. Zadbaj o badanie i omów wszelkie problemy zdrowotne z weterynarzem, który oceni ewentualne nieprawidłowości anatomiczne i zwykle w pierwszej kolejności zastosuje antybiotyki w leczeniu infekcji.

    Ochwat, koński zespół metaboliczny, artretyzm: każdy z tych problemów wymaga leczenia, a ból trzeba opanować, zanim w ogóle zaczniesz myśleć o terminie krycia.

    Warto wiedzieć

    Przegląd z 2023 roku zebrał dowody pokazujące, dlaczego choroby metaboliczne mają tu tak duże znaczenie. Otyłość i rozregulowanie gospodarki insulinowej u klaczy nie tylko zwiększają ryzyko ochwatu, ale też bezpośrednio zaburzają cykl jajnikowy i zmieniają skład płynu pęcherzykowego, w którym dojrzewa komórka jajowa [1]. Jeśli twoja klacz przeszła wcześniej ochwat, diagnostykę płodności warto zacząć od oceny jej stanu metabolicznego, a nie tylko od macicy.

    2. Stwórz optymalne warunki

    Zwiększ szanse na udaną ciążę, dokładnie przyglądając się stajni swojej klaczy. Zwróć szczególną uwagę na żywienie i warunki utrzymania.

    Upewnij się, że ma wystarczająco dużo ruchu, bo nie powinna mieć nadwagi (ani niedowagi). Ogranicz stres tak bardzo, jak to rozsądnie możliwe, i pozwól jej na kontakt z innymi końmi, jeśli tylko się da. Klacze są przede wszystkim zwierzętami stadnymi; izolacja sama w sobie jest formą stresu.

    3. Dostosuj dietę klaczy: przed, w trakcie i po ciąży

    Właściwa dieta jest kluczowa dla źrebnych klaczy

    Zapewnij jej dostęp do padoku, jeśli to możliwe. Trawa dostarcza składników odżywczych ważnych zarówno dla klaczy, jak i dla zarodka, a sama pasza objętościowa nie dostarczy wystarczającej ilości minerałów, witaminy E ani białka [2]. Balancer pasz objętościowych, taki jak Este Balancer, został stworzony właśnie po to, by uzupełnić tę lukę — dostarcza witaminy i minerały, których zwykle brakuje w diecie opartej na sianie lub trawie, bez dodawania zbędnych kalorii.

    Este Balancer

    Opracowany przez dr Sarę Torfs, europejską specjalistkę chorób wewnętrznych koni. Niskocukrowy, niskoskrobiowy balancer pasz objętościowych, stworzony po to, by uzupełnić dietę opartą na paszy objętościowej o witaminy i minerały, których sama pasza objętościowa nie dostarcza w pełni.

    Zobacz produkt

    Białko ma znaczenie dla rozwijających się komórek i tkanek źrebięcia, szczególnie w ostatnich miesiącach ciąży i przez cały okres laktacji.

    Jedną rzecz warto powiedzieć wprost, bo klienci bardzo często się tutaj mylą: ciąża nie jest powodem do przekarmiania. Jeśli klacz jest w dobrej kondycji, jej normalna dawka pokarmowa wystarcza przez pierwsze osiem miesięcy ciąży.

    Jej potrzeby żywieniowe naprawdę rosną dopiero w ostatnich trzech miesiącach, kiedy źrebię przechodzi prawdziwy skok wzrostu. Wiele pasz treściwych dostępnych na rynku zostało stworzonych właśnie z myślą o tym zwiększonym zapotrzebowaniu na energię, a oleje roślinne to zdrowszy sposób na dodanie kalorii niż zwiększanie ilości cukru.

    Składniki odżywcze wspierające płodność i co naprawdę pokazują badania

    • Witamina E. Jej niedobór wpływa na płodność i wiązano go z wadami rozwojowymi źrebiąt (choroba białych mięśni) oraz poronieniami. W badaniu ciężkich klaczy zimnokrwistych suplementacja witaminą E i selenem przed wyźrebieniem skróciła czas zatrzymania łożyska i poprawiła wyniki rozrodu, a podawanie witaminy E w okresie laktacji zwiększa poziom IgG i IgM w siarze, co wzmacnia własną odporność źrebięcia [3][4].
    • Brokuł. Jest bogaty w indolo-3-karbinol, związek siarkowy badany u ludzi pod kątem wpływu na metabolizm estrogenów [5][6]. Nikt nie przeprowadził dokładnie takiego badania u klaczy. Mamy natomiast własne doświadczenie kliniczne: w badaniu przeprowadzonym z Wydziałem Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu w Gandawie klacze otrzymujące przez trzy miesiące mieszankę proszku z kiełków brokuła produkowały średnio o więcej niż jeden dodatkowy żywy zarodek na sezon w porównaniu z ich własnymi poprzednimi sezonami [7]. To wynik dotyczący klaczy, a nie zapożyczony z innego gatunku.
    • Kwas foliowy, witamina B12, cholina i betaina. Wspierają szlaki metylacyjne zaangażowane w podział komórek i ekspresję genów, a to ma ogromne znaczenie w szybko rozwijającym się zarodku. Większość badań źródłowych dotyczy gryzoni i owiec, a nie koni [8][9], więc raczej wnioskujemy na tej podstawie, niż cytujemy bezpośrednie badanie u koni. Cysteina, będąca składnikiem budulcowym przeciwutleniacza glutationu, wpisuje się w tę samą logikę: badanie u ludzi powiązało cysteinę i pokrewne tiole bezpośrednio z parametrami płodności u par z obniżoną płodnością [10].
    • Siemię lniane. Zmienia stosunek kwasów omega-3 do omega-6 w diecie i stoi za tym rzeczywiste badanie na koniach, choć po stronie ogierów: DHA pochodzące z siemienia lnianego poprawiało ruchliwość i integralność błon rozmrożonego nasienia w kontrolowanym badaniu [11]. Część dotycząca klaczy — równowaga hormonalna i regularna owulacja — była badana mniej bezpośrednio, ale sam mechanizm nie zatrzymuje się na progu układu rozrodczego.

    Chcesz dać swojej klaczy trochę dodatkowego wsparcia przed terminem krycia? Fresh & Fertile opiera się właśnie na tej grupie składników odżywczych, aby wspierać endometrium i równowagę hormonalną. Zacznij podawać go trzy miesiące przed terminem krycia i kontynuuj przez pierwszy trymestr.

    Fresh & Fertile

    Roślinny suplement wspierający płodność, opracowany z myślą o wsparciu równowagi hormonalnej, dojrzewania komórek jajowych i zdrowia endometrium, oparty na tej samej grupie składników odżywczych, o której mowa powyżej.

    Zobacz produkt

    Aby pomóc zaspokoić jej rosnące potrzeby energetyczne, Grow & Glow dostarcza roślinnych kwasów omega-3 (DHA z mikroalg) bez dodatku cukru. Zacznij podawać go w ostatnich trzech miesiącach ciąży i kontynuuj przez okres laktacji.

    Grow & Glow

    Płynny suplement omega-3 w formie oleju, wspierający lepszą kondycję i dodatkową energię, przydatny u klaczy w końcowym okresie ciąży i podczas laktacji.

    Zobacz produkt

    Nic z tego nie daje gwarancji źrebięcia. Niepłodność u klaczy rzadko wynika z jednej przyczyny, a niektóre przypadki wymagają czegoś więcej niż dieta i odpowiednie zarządzanie — także specjalisty od rozrodu i pełnej diagnostyki hormonalnej. Ale leczenie problemów zdrowotnych leżących u podstaw, poprawa warunków środowiskowych i realne wsparcie diety we właściwym momencie zwiększają twoje szanse. Życzymy tobie i twojej klaczy wszystkiego, co najlepsze.

    Bibliografia

    1. Hallman I, Karikoski N, Kareskoski M. The effects of obesity and insulin dysregulation on mare reproduction, pregnancy, and foal health: a review. Front Vet Sci. 2023;10:1180622.
    2. Peugnet P, et al. Management of the pregnant mare and long-term consequences on the offspring. Theriogenology. 2016;86(1):99-109.
    3. Ishii M, et al. Effects of vitamin E and selenium administration on pregnant, heavy draft mares on placental retention time and reproductive performance and on white muscle disease in their foals. J Equine Vet Sci. 2002;22.
    4. Bondo T, Jensen SK. Administration of RRR-alpha-tocopherol to pregnant mares stimulates maternal IgG and IgM production in colostrum and enhances vitamin E and IgM status in foals. J Anim Physiol Anim Nutr (Berl). 2011;95(2):214-222.
    5. Fowke JH, et al. Brassica vegetable consumption shifts estrogen metabolism in healthy postmenopausal women. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2000;9(8):773-779.
    6. Valente Pereira FM, et al. Influence of temperature and ontogeny on the levels of glucosinolates in broccoli (Brassica oleracea var. italica) sprouts and their effect on the induction of mammalian phase 2 enzymes. J Agric Food Chem. 2002;50(21):6239-6244.
    7. Geerinckx E, et al. Clinical trial of Fresh & Fertile in broodmares undergoing OPU-ICSI, in collaboration with Ghent University Faculty of Veterinary Medicine and Hof ter Leeuwe. Internal clinical data, Curafyt (not peer-reviewed).
    8. Waterland RA, et al. Methyl donor supplementation prevents transgenerational amplification of obesity. Int J Obes. 2008;32(9):1373-1379.
    9. Sinclair KD, et al. DNA methylation, insulin resistance, and blood pressure in offspring determined by maternal periconceptional B vitamin and methionine status. Proc Natl Acad Sci U S A. 2007;104(49):19351-19356.
    10. Ebisch IMW, et al. Homocysteine, glutathione and related thiols affect fertility parameters in the (sub)fertile couple. Hum Reprod. 2006;21(7):1725-1733.
    11. Brinsko SP, Varner DD, Love CC, Blanchard TL, Day BC, Wilson ME. Effect of feeding a DHA-enriched nutriceutical on the quality of fresh, cooled and frozen stallion semen. Theriogenology. 2005;63(5):1519-1527.

    Zapewnij jej realne wsparcie płodności

    Poznaj naszą pełną gamę suplementów opracowanych przez weterynarzy, wspierających płodność klaczy, równowagę hormonalną i nastrój.

    Kup wsparcie płodności

    Zostaw komentarz

    Pamiętaj, komentarze muszą zostać zatwierdzone, zanim zostaną opublikowane.