Nasz poradnik żywienia pomaga zapobiegać nadwadze u psów

Jedna trzecia psów w Europie i Ameryce Północnej ma nadwagę. Ten odsetek nie zmienił się od dekad, co oznacza, że odpowiadają za to nawyki żywieniowe, a nie zwykły pech poszczególnych zwierząt. Dobra wiadomość jest taka: to problem, który dobrze reaguje na dwa proste kroki.

Skala problemu

Nadwaga u psów nie jest niszowym problemem. Badanie z 2019 roku przeprowadzone przez Salt i wsp., opublikowane w Journal of Veterinary Internal Medicine, objęło 50 787 wykastrowanych psów należących do klientów, reprezentujących 12 ras, i wykazało, że nadmierna masa ciała wiązała się z krótszą długością życia w każdej badanej rasie. Skrócenie życia wynosiło od około 5 miesięcy u samców owczarka niemieckiego do ponad 2,5 roku u samców yorkshire terriera.

Osobny przegląd opublikowany w Veterinary Sciences (German i wsp., 2018) oszacował, że od 25% do 40% psów trafiających do ogólnej praktyki weterynaryjnej ma nadwagę lub otyłość, a w niektórych krajach europejskich odsetek ten zbliża się do 50%.

Dlaczego wielkość porcji to pierwszy element, który warto zmienić

Wielu opiekunów zakłada, że głównym czynnikiem wpływającym na kontrolę masy ciała jest ruch. Dowody wskazują na coś innego. W otwartym randomizowanym badaniu klinicznym porównującym ograniczenie kalorii w diecie ze zwiększoną aktywnością fizyczną u psów z nadwagą (Flanagan i wsp., 2019, The Veterinary Journal) masa ciała istotnie spadła w grupie z ograniczeniem kalorii (mediana spadku o 10% wyjściowej masy ciała), ale nie w grupie zwiększonej aktywności fizycznej.

Nie oznacza to, że ruch jest nieważny. Oznacza to, że jeśli dziś masz wybrać jedną rzecz do zmiany, skorygowanie wielkości porcji da Ci lepszy efekt niż wydłużenie spaceru.

Wytyczne AAHA dotyczące żywienia i kontroli masy ciała z 2021 roku, opracowane przez zespół specjalistów żywienia weterynaryjnego, zalecają karmienie z kontrolą porcji jako standardowe podejście dla większości dorosłych psów: dwa wcześniej odmierzone posiłki dziennie, o stałych porach. Przysmaki powinny stanowić mniej niż 10% całkowitego dziennego spożycia kalorii.

"Najważniejszym pojedynczym czynnikiem w kontroli masy ciała psa jest dokładny pomiar dziennego spożycia pokarmu."— Wytyczne AAHA dotyczące żywienia i kontroli masy ciała z 2021 roku

Jak prawidłowo korzystać z tabeli żywienia

Większość worków z pełnoporcjową karmą dla psów zawiera tabelę żywienia. Poprawne skorzystanie z niej zajmuje około 30 sekund, a mimo to większość osób ją pomija albo używa jej nieprawidłowo.

Potrzebujesz dwóch informacji: aktualnej masy ciała Twojego psa i jego wieku. W przypadku masy ciała przybliżenie w zupełności wystarczy. Wnoszenie dużego psa na wagę łazienkową jest niepraktyczne, ale weterynarz może go zważyć podczas każdej rutynowej wizyty, a wiele sklepów zoologicznych ma wagę najazdową. Psy ras dużych są nadal klasyfikowane jako szczenięta do około 18. miesiąca życia, co wpływa na to, której kolumny użyjesz w tabeli.

Kiedy masz już te dwa punkty odniesienia, znajdź masę ciała swojego psa w lewej kolumnie, odszukaj u góry kategorię wiekową i odczytaj dzienny zakres gramatury. Dla przykładu, w przypadku dorosłego mopsa o masie 7 kg typowa pełnoporcjowa karma zaleca od 110 do 136 gramów dziennie. To mniej, niż zakłada wielu opiekunów.

Jakość karmy wpływa na to, ile naprawdę trzeba jej podawać

Poza oczywistym powodem istnieje też praktyczna przyczyna, by zwracać uwagę na jakość składników. Karmy niższej jakości często mają niższą strawność i mniej skoncentrowany profil składników odżywczych. Oznacza to, że może być konieczne podawanie większej objętości, aby osiągnąć ten sam poziom sytości i pokrycia potrzeb żywieniowych, co może sprawić, że różnica w koszcie dziennym między karmą budżetową a karmą premium będzie mniejsza, niż sugeruje cena na etykiecie.

Pies jedzący wysoko strawną karmę o dużej gęstości odżywczej zwykle potrzebuje mniejszej dziennej porcji. Zmniejsza to margines błędu podczas odmierzania. Zwykle prowadzi to też do bardziej zwartych i rzadszych stolców, co jest rozsądnym wskaźnikiem dobrego wchłaniania jelitowego.

Karmy na bazie owadów należą do tej kategorii. Mają wysoką wartość biologiczną, strawność porównywalną z kurczakiem i mniejszy ślad środowiskowy niż konwencjonalne białka zwierzęce. To nie jest uniwersalne rozwiązanie dla każdego psa, ale warto wiedzieć, że taka opcja istnieje.

Dostosowywanie w czasie

Tabela żywienia daje punkt wyjścia, a nie stałą receptę. Zapotrzebowanie energetyczne psa zmienia się wraz z wiekiem, poziomem aktywności, statusem kastracji i stanem zdrowia. Jedynym sposobem, by ocenić, czy obecna ilość jest odpowiednia, jest obserwowanie kondycji ciała w czasie.

Ocena kondycji ciała (BCS) to prosta praktyczna metoda, którą możesz stosować w domu. Przesuń dłońmi wzdłuż klatki piersiowej swojego psa. Powinieneś móc wyczuć poszczególne żebra bez mocnego naciskania, ale nie widzieć ich z drugiego końca pokoju. Jeśli nie możesz wyczuć żeber bez nacisku, Twój pies ma nadmiar masy ciała. Jeśli żebra są wyraźne i widoczne, potrzebuje więcej jedzenia. Większości psów z lekką nadwagą służy zmniejszenie dziennej porcji o 10–20%, monitorowane przez cztery do sześciu tygodni.

Zrobienie tego dobrze nie jest skomplikowane. W praktyce chodzi głównie o konsekwentne odmierzanie, dostosowywanie ilości, gdy zmienia się kondycja ciała, i nietraktowanie tabeli żywienia jako opcjonalnej lektury.