Różnica między hipoalergiczną karmą dla psa a karmą dla psa z ograniczoną liczbą składników.

Worek z etykietą „limited ingredient” stoi obok worka oznaczonego jako „hypoallergenic”. Ich ceny są podobne, a opakowania obiecują zbliżone efekty. Ale działają na zupełnie innych zasadach — i wybór niewłaściwego rozwiązania, gdy Twój pies ma nadwrażliwość pokarmową, może sprawić, że będziesz czekać miesiącami na rezultaty, które nigdy się nie pojawią.

Kluczowa różnica

Dieta o ograniczonej liczbie składników (LID) zmniejsza całkowitą liczbę składników w recepturze. Mniej elementów oznacza mniej okazji, by pojawiło się coś, co wywołuje reakcję. To logiczne podejście, ale działa tylko wtedy, gdy składniki, które faktycznie znajdują się w karmie, są dobrze tolerowane przez Twojego psa.

Dieta hipoalergiczna idzie o krok dalej. Albo usuwa z receptury wszystkie powszechnie alergizujące białka, albo wykorzystuje źródło białka tak nowe dla układu odpornościowego Twojego psa, że nie istnieje wcześniejsze uczulenie, które mogłoby zostać uruchomione.

To rozróżnienie ma znaczenie, bo karma może mieć ograniczoną liczbę składników, a mimo to zawierać wołowinę, kurczaka lub jagnięcinę. W przeglądzie systematycznym Mueller i wsp. (2016) wołowina była związana z 34% udokumentowanych niepożądanych reakcji pokarmowych u psów, nabiał z 17%, a kurczak z 15% [1]. „Limited ingredient” opisuje, ile rzeczy znajduje się w worku. „Hypoallergenic” opisuje które rzeczy.

Co sprawia, że źródło białka jest naprawdę hipoalergiczne?

Układ odpornościowy uczy się atakować białka, z którymi miał już wcześniej kontakt. Pies karmiony przez lata kurczakiem buduje pamięć immunologiczną wobec białek kurczaka. Jeśli w trakcie tej ekspozycji dojdzie do uczulenia, kolejne posiłki uruchamiają kaskadę zapalną, którą widzimy jako alergię: przewlekły świąd, nawracające infekcje uszu, problemy żołądkowo-jelitowe, które nigdy w pełni nie ustępują.

Nowe białka całkowicie omijają ten problem. Białka owadzie, szczególnie pochodzące z larw czarnej muchy żołnierskiej (Hermetia illucens), są dla większości psów nowym źródłem białka, ponieważ układ odpornościowy nie miał wcześniej ekspozycji, by je rozpoznać. Bosch i wsp. (2014) zmierzyli strawność białka larw czarnej muchy żołnierskiej in vitro na poziomie porównywalnym z konwencjonalnymi mączkami mięsnymi [2], a wskaźniki uczulenia na białka owadzie są znacznie niższe niż w przypadku tradycyjnych białek zwierząt hodowlanych, choć dane o częstości występowania u psów na dużą skalę wciąż się gromadzą.

Białka roślinne (groch, soczewica, ciecierzyca) dają podobną korzyść. Psy mogą zaspokoić swoje potrzeby żywieniowe na dobrze zbilansowanych dietach opartych na białku roślinnym, a uczulenie na roślinne źródła białka jest znacznie rzadziej opisywane niż na białka zwierzęce [3].

Białko hydrolizowane: inny mechanizm

Niektóre psy zareagowały już na niemal wszystko: kurczaka, wołowinę, jagnięcinę, ryby. Gdy opcje oparte na nowych źródłach białka zaczynają się kończyć, diety z hydrolizowanym białkiem oferują alternatywną drogę.

Hydroliza rozkłada nienaruszone białka na fragmenty peptydowe na tyle małe, że układ odpornościowy przestaje rozpoznawać je jako zagrożenie. Poniżej określonego progu masy cząsteczkowej komórki odpornościowe, które normalnie oznaczyłyby i zaatakowały strukturę białka, po prostu jej nie wychwytują. To podejście jest dobrze ugruntowane w dermatologii weterynaryjnej i często zalecane w próbach diety eliminacyjnej u psów ze złożoną historią alergii [3].

Jak długo naprawdę trwa próba?

Minimalne okno diagnostyczne dla diety eliminacyjnej, przy karmieniu wyłącznie karmą testową, bez żadnych innych smakołyków, leków smakowych, gryzaków dentystycznych ani resztek ze stołu, wynosi 8 tygodni. Niektóre psy potrzebują pełnych 12 tygodni [4].

Ten czas łatwo zlekceważyć. Pies, u którego poprawa pojawia się w drugim tygodniu, to dobry znak. Pies, u którego nie widać poprawy do czwartego tygodnia, nadal może przełamać ten stan do ósmego tygodnia. Przerwanie próby zbyt wcześnie uniemożliwia odróżnienie „ta karma nie pomaga” od „ta karma potrzebuje więcej czasu”. Dane o objawach przed upływem 8 tygodni nie pozwalają wiarygodnie potwierdzić ani wykluczyć alergii pokarmowej.

Liczba składników a rodzaj składników

Receptura z sześcioma składnikami i kurczakiem jako głównym źródłem białka nie jest bezpieczniejsza dla psa z alergią niż receptura z dwunastoma składnikami i wyłącznie źródłami roślinnymi. Liczba składników to tylko jeden punkt danych. To, jakie są te składniki, ma większe znaczenie.

W praktyce warto szukać:

• Braku powszechnych alergenów: bez wołowiny, nabiału, kurczaka, pszenicy, jaj i jagnięciny [1]
• Jednego, wyraźnie nazwanego źródła białka zwierzęcego lub całkowitego braku białka zwierzęcego
• Składników roślinnych lub opartych na nowych źródłach białka, które zapewniają pełnowartościowość żywieniową bez dodatkowej ekspozycji na alergeny

Karmę spełniającą wszystkie te trzy warunki można zasadnie nazwać hipoalergiczną, niezależnie od tego, czy na etykiecie ma 5 czy 15 składników.

Popularne marki i problem z etykietą

Większość popularnych marek (Hills, Royal Canin, Eukanuba) nie jest hipoalergiczna w swoich standardowych recepturach. Oferują co prawda konkretne linie hipoalergiczne, ale stoją one obok zwykłych produktów na tych samych półkach, a opakowania łatwo ze sobą pomylić.

Na skład warto zwrócić uwagę szczególnie przy określeniu: „meat and animal by-products”. Oznacza ono mieszankę gatunków, które nie są dokładniej wskazane na etykiecie, i niemal na pewno obejmuje kurczaka lub wołowinę. Nawet jeśli podane główne źródło białka jest czymś nietypowym, „animal by-products” w tej samej recepturze nadal wprowadza ryzyko alergenów. Receptury oparte na owadach i roślinach omijają ten problem — dokładnie wiesz, jakie białka zawiera worek.