6 tekenen van artrose bij paarden (en wat je eraan kunt doen)

Artrose bij paarden treft meer dan alleen het gewrichtsoppervlak: naarmate de aandoening vordert, raken ook botten, kraakbeen en de omliggende ligamenten betrokken. Het komt bovendien veel vaker voor dan de meeste eigenaren denken. Artrotische veranderingen zijn al aanwezig bij meer dan de helft van de paarden boven de 15 jaar, en op 30-jarige leeftijd loopt dat op tot 80–90 procent [1]. Het vroeg herkennen van de signalen bepaalt hoe effectief de aandoening kan worden behandeld.

Zes signalen van artrose bij paarden

1. Verminderde flexibiliteit en een stijve gang

Artrose begint zelden met duidelijke kreupelheid. Het eerste signaal is meestal een stijve, houterige gang: je paard komt traag op gang en voelt minder soepel aan onder het zadel. Bij paarden met cervicale artrose raken buiging en zijwaartse beweging van de hals zichtbaar beperkt [3].

Een belangrijke observatie: na 10–15 minuten actieve beweging neemt de stijfheid vaak merkbaar af. Dit opwarmingspatroon is kenmerkend voor vroege gewrichtsproblemen en moet niet worden verward met het idee dat het paard gewoon even moet inkomen [3]. Ik zie nog steeds dat eigenaren dit afdoen als een paard dat aan het begin van een rit lui is. Meestal is dat niet zo.

2. Moeite met rollen en opstaan

Let op een paard dat minder rolt dan normaal of moeite heeft om op te staan vanuit liggende houding. Wanneer artrose de wervelkolom aantast, worden deze bewegingen inspannend en ongemakkelijk. Minder vaak rollen is een vroeg signaal dat gemakkelijk over het hoofd wordt gezien [3].

3. Weerstand en ontwijkend gedrag onder het zadel

Activiteiten die druk op een aangetast gewricht zetten of het verdraaien, zoals springen, korte wendingen en zijgangen, kunnen scherpe pijn uitlokken. Signalen zijn onder meer het wegdrukken van de rug, zwiepen met de staart, onwil om aan te galopperen of een duidelijke weigering van oefeningen die eerder geen probleem waren. Dit zijn pijnreacties, geen trainingsfouten [4].

4. Kreupelheid, het duidelijkst zichtbaar op de volte

Asymmetrische belasting van het gewricht veroorzaakt kreupelheid die op een kleine volte vaak beter zichtbaar is dan op een rechte lijn. Bij kreupelheid van het voorbeen is hoofdknikken in draf, waarbij het paard het hoofd laat zakken wanneer het gezonde been neerkomt, een klassiek beoordelingssignaal [5].

5. Prikkelbaarheid en gedragsveranderingen

Chronische pijn verandert gedrag. Een paard met aanhoudend ongemak kan de oren in de nek leggen, met de staart zwiepen, bijten, trappen of verzorging rond het aangedane gebied slecht verdragen. Een paard dat zonder andere duidelijke verklaring in het algemeen lastig hanteerbaar is geworden, heeft een veterinaire kreupelheidsbeoordeling nodig [4].

6. Moeite met kauwen (quidding)

Als je paard voer laat vallen, asymmetrisch kauwt of één kant van de mond ontziet, kan het kaakgewricht betrokken zijn. Deze signalen overlappen met gebitsproblemen, dus een veterinair onderzoek is nodig om de oorzaak te onderscheiden [3].