Jakie są przyczyny alergii skórnych u psów?

Swędzenie, drapanie się i nawracające problemy skórne należą do najczęstszych powodów, dla których psy trafiają do weterynarza. W wielu przypadkach przyczyną jest alergia. Wyróżniamy trzy główne typy: alergiczne pchle zapalenie skóry, alergię pokarmową oraz alergię środowiskową (atopową). Każda z nich ma inny czynnik wyzwalający i wymaga odmiennego podejścia do diagnostyki oraz postępowania. Prawidłowe rozpoznanie ma ogromne znaczenie, ponieważ leczenie alergii pokarmowej schematem przeciw pchłom, lub odwrotnie, nie pomoże.

Alergiczne pchle zapalenie skóry

Alergiczne pchle zapalenie skóry (FAD) to jedna z najczęstszych alergicznych chorób skóry u psów w regionach, gdzie pchły są powszechne. [1] Reakcję wywołuje nie sama pchła, lecz białka obecne w jej ślinie. U uczulonego psa już jedno ukąszenie wystarczy, by uruchomić rozległą reakcję zapalną.

Objawy obejmują silny świąd, szczególnie u nasady ogona i na zadzie, a także utratę sierści, zaczerwienienie skóry oraz ślady pogryzienia i podrażnień spowodowanych drapaniem. Psy silnie uczulone często tak skutecznie usuwają pchły przez gryzienie i drapanie, że możesz nie znaleźć na nich żadnych pcheł, a mimo to reakcja utrzymuje się po pojedynczych ukąszeniach. Gęsty grzebień na pchły oraz sprawdzenie legowiska pod kątem pchlich odchodów (małych czarnych kropek, które po zwilżeniu robią się czerwone) mogą pomóc potwierdzić podejrzenie.

Jedynym skutecznym postępowaniem jest kompleksowa kontrola pcheł: zastosowanie u psa preparatu zaleconego przez weterynarza, leczenie wszystkich zwierząt w domu oraz zwalczanie pcheł w otoczeniu domowym. Poczwarki pcheł mogą przetrwać w dywanach i miękkich meblach przez wiele miesięcy, dlatego działania w środowisku domowym nie są opcjonalne. [1]

Alergia pokarmowa

Alergia pokarmowa u psów jest wywoływana przez reakcję układu odpornościowego na konkretne białko w diecie. Przegląd systematyczny z 2016 roku, który przeanalizował dane od 297 psów, wykazał, że najczęściej zgłaszanymi alergenami były wołowina (34%), nabiał (17%), kurczak (15%), pszenica (13%) i jagnięcina (14%). [2] Objawy nakładają się na inne alergie: uporczywy świąd, nawracające infekcje uszu i stan zapalny skóry, zwykle bez sezonowości.

Rozpoznanie wymaga przeprowadzenia diety eliminacyjnej. Oznacza to podawanie wyłącznie diety z nowym lub hydrolizowanym białkiem, czyli takiej, z którą pies wcześniej nie miał kontaktu, przez 8 do 12 tygodni, przy ścisłym wykluczeniu wszystkiego innego, w tym leków smakowych i gryzaków dentystycznych. [1] Jeśli objawy ustąpią, a następnie wrócą po ponownym wprowadzeniu poprzedniej diety, rozpoznanie zostaje potwierdzone.

Źródła nowego białka o niskim ryzyku alergii obejmują białko owadzie i białko roślinne, które nie występują w większości standardowych diet dla psów. Formuły IMBY na bazie owadów i roślin nie zawierają wołowiny, nabiału, kurczaka, jagnięciny ani pszenicy.

Alergia środowiskowa (atopowa)

Atopowe zapalenie skóry to najczęstsza alergiczna choroba skóry u psów ogółem, dotykająca szacunkowo 10% populacji psów. [3] Jest to dziedziczna skłonność do rozwijania reakcji alergicznych na substancje środowiskowe: pyłki, roztocza kurzu domowego, zarodniki pleśni i podobne alergeny wziewne lub kontaktowe.

W przeciwieństwie do alergii na pchły czy alergii pokarmowej, atopia na początku ma zwykle charakter sezonowy, nasila się wiosną i latem, gdy stężenie pyłków jest wysokie, ale z czasem może trwać cały rok, gdy zakres uczulenia się poszerza. Objawy najczęściej koncentrują się na pysku, łapach, spodzie ciała i uszach.

Rozpoznanie stawia się po wcześniejszym wykluczeniu alergii na pchły i alergii pokarmowej, a następnie potwierdza testami śródskórnymi lub badaniem krwi w kierunku alergii. Możliwości postępowania obejmują immunoterapię swoistą alergenowo (długoterminowy program odczulania), leki przeciwświądowe oraz preparaty miejscowe wspierające funkcję bariery skórnej.

Kiedy pilnie iść do weterynarza

Jeśli Twój pies drapie się bez przerwy, ma otwarte rany spowodowane samouszkodzeniami albo wykazuje oznaki wtórnej infekcji bakteryjnej (gorące, wilgotne, nieprzyjemnie pachnące zmiany skórne), umów wizytę u weterynarza bez zwłoki. Alergie rzadko ustępują same, a infekcje bakteryjne lub drożdżakowe, które rozwijają się na tle pierwotnej alergii, znacznie pogarszają sytuację, jeśli pozostaną nieleczone.